Zatory płatnicze to poważy problem dla całej gospodarki, ale szczególnie mocno uderza w przedsiębiorstwo, które bezpośrednio dotyka. Zator płatniczy może być przyczyną utraty płynności finansowej przez firmę, zmuszając do ograniczenie działalności, a nawet doprowadzić przedsiębiorstwo do upadku. Dlatego tak ważne jest skuteczne przeciwstawianie się powstawaniu zatorów płatniczych.

 

zatory płatnicze 

Czym są zatory płatnicze?

Sytuacja, w której firma nie otrzymuje w terminie płatności za sprzedane towary lub świadczone usługi i sama przestaje regulować swoje zobowiązania, nazywamy zatorem płatniczym. To sytuacja, w której nagromadzenie zadłużeń przenosi się na kolejne przedsiębiorstwa, tworząc efekt domina.

 

Zatory płatnicze zwykle zaskakują przedsiębiorcę. Zaczynają się, kiedy firma nie otrzymuje na czas pieniędzy od swojego kontrahenta za zakupione towaru lub wykonanej usługi. Przyczyną powstania zatoru płatniczego mogą być problemy finansowe kontrahenta (płatnika) zupełnie niezawinione przez niego np. wynikające z nieprzewidywalnych zdarzeń losowych. Bywa jednak również często, że są to działanie zaplanowane, nastawione na wymuszanie kredytu kupieckiego oraz "skorzystanie" z darmowego kredytu – czyli kredytowanie się kosztem dostawcy.

Dlaczego zatory płatnicze są groźne?

Od powstania zatoru płatniczego jest już tylko krok do kłopotów z utrzymaniem płynności finansowej. Brak spodziewanej gotówki w kasie przedsiębiorstwa oznacza problemy z zakupem towarów lub surowców do produkcji, opłaceniem pracowników czy zewnętrznych usług niezbędnych do działania przedsiębiorstwa. W konsekwencji zator płatniczy może doprowadzić do bankructwa firmy.

 

Zatory płatnicze są niebezpiecznie nie tylko w mikroskali - dla pojedynczych przedsiębiorstw, są również dużym problemem w skali makro, ponieważ negatywnie wpływając na całe otoczenie biznesowe, gromadząc się i narastając, tworzą efekt kuli śnieżnej. Mogą być przyczyną nie tylko pojedynczych bankructw, ale całej fali upadłości. Zatory płatnicze mogą pojawiać się zarówno na skutek nieterminowych płatności, jak i ustalania zbyt długich terminów płatności.

 

Ustawa o zatorach płatniczych

Odpowiedzią na zagrożenie zatorami płatniczymi ze strony ustawodawcy jest ustawa z 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Ustawa pozwala na wydłużenie terminu płatności ponad 60 dni, jedynie dla podmiotów o podobnej wielkości i pod warunkiem, że nie jest to rażąco nieuczciwe. W transakcjach asymetrycznych tzn. gdzie płatnikiem jest duże przedsiębiorstwo a wierzycielem mała lub średnia firma, maksymalny możliwy termin płatności nie może przekroczyć 60 dni. Podmioty publiczne mają natomiast maksymalnie 30 dni na opłacenie faktury, z wyjątkiem podmiotów leczniczych, które mają maksymalnie 60 dni na dokonanie płatności. W ramach wprowadzonych narzędzia do walki z zatorami płatniczymi przedsiębiorstwa, które nadmiernie opóźniają się w płatnościach i kredytują swoją działalność kosztem kontrahentów, mogą zostać ukarane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta (UOKiK).

 

Ostatnią liną obrony przed skutkami zatorów płatniczych jest dla firmy windykacja i wejście na drogę sądową. To jednak zwykle oznacza dalsze oczekiwanie na odzyskanie firmowych pieniędzy, podczas gdy gotówka potrzebna jest teraz. Przed kłopotami z opóźniającymi się płatnościami od odbiorców możesz jednak w znacznym stopniu wcześniej zabezpieczyć firmę. Zamiast walczyć o odzyskanie pieniędzy, lepiej zapobiegać powstawaniu zatorów płatniczych. Są na to sposoby.

 

Weryfikacja kontrahentów

Warto świadomie dobierać sobie partnerów, przed rozpoczęciem współpracy sprawdzić wypłacalność kontrahenta (kondycję finansową) i moralność płatniczą (terminowość regulowania zobowiązań wobec innych parterów). Podstawą jest sprawdzenie w rejestrach czy firma faktycznie istnieje i działa legalnie. Kondycję finansową kontrahenta można, zweryfikować np. analizując jego dokumenty finansowe. Jeżeli kontrahent nie udostępnia swoich dokumentów finansowych – może to być sygnał ostrzegawczy. Warto sprawdzić giełdy długów. Dane na temat wiarygodności partnera biznesowego uzyskasz również w Biurach Informacji Gospodarczej (BIG) np.:

  • Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor S.A. (BIG InfoMonitor)
  • Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej S.A.
  • Rejestr Dłużników ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A.
  • KBIG - Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej S.A.

 

Pieczęć prewencyjna

Pieczęć prewencyjna to usługa oferowana przez firmy windykacyjne. Jest to komunikat umieszczony na fakturze informujący, że w przypadku nieopłacenia faktury w terminie, sprawa bez zwłoki zostanie przekazana do profesjonalnej firmy windykacyjnej, która podejmie odpowiednie działania mające na celu skuteczne odzyskanie pieniędzy. Jest to narzędzie, które dobrze służy zapobieganiu zatorom płatniczym, ponieważ dyscyplinuje kontrahentów, mobilizując ich do terminowego regulowania wszystkich zobowiązań. Pieczęć prewencyjna pokazuje kontrahentom, że firma nie pozwoli sobie na nieterminowe płatności.

 

Faktoring

Faktoring to więcej niż usługa, to pakiet usług wraz z finansowaniem. Firma, przekazując fakturę wystawioną z odroczonym terminem płatności do faktoringu, otrzymuje natychmiast finansowanie od faktora (firmy faktoringowej). Nie musi więc już czekać na płatność od kontrahenta. W przypadku wyboru wariantu faktoringu pełnego faktor przejmuje również ryzyko niewypłacalności kontrahenta (płatnika faktury).

 

Faktoring kompleksowo rozwiązuje problem zatorów płatniczych. W ramach usług faktoringu można skorzystać z weryfikacji kontrahentów. Również pieczęć prewencyjna jest już zbyteczna, ponieważ kontrahenci wiedzą, że firma faktoringowa monitoruje płatności oraz potrafi skutecznie je egzekwować. Dowiedz się więcej o korzyściach z faktoringu.

 

Nawet najlepsze regulacje prawne, choć są pomocne, nie zlikwidują całkowicie problemu zatorów płatniczych. Zatory płatnicze to nieustanie poważne zagrożenie, spędzające sen z powiek wielu przedsiębiorców. Przedsiębiorca nie musi jednak bezczynnie czekać na rozwój wypadków i biernie przyglądać się groźnej sytuacji, ponieważ ma narzędzia, których użycie pozwoli skutecznie stawić czoła zatorom płatniczym.