Faktoring (factoring) to forma finansowania bieżącej działalności przedsiębiorstwa. Polega na wykupie przez bank lub wyspecjalizowaną instytucję finansową (faktora) od przedsiębiorstwa (faktoranta) nieprzeterminowanych wierzytelności z tytułu sprzedaży towarów lub usług (faktur). Dzięki usłudze faktoringu przedsiębiorstwo uzyskuje środki finansowe zaraz po wystawieniu faktury, niezależnie od wskazanego terminu jej płatności.

 

Faktoring uwalnia środki zamrożone w fakturach z odroczonym terminem płatności, a tym samym poprawia płynność finansową firmy udzielającej kontrahentom kredytu kupieckiego. Jednocześnie faktoring likwiduje zatory płatnicze, ograniczając znacząco ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej.

 

Umowa faktoringu zawierana jest między dwiema stronami: przedsiębiorstwem (faktorantem) i instytucją finansową (faktorem). Trzecim podmiotem jest odbiorca (płatnik). Jego rola ogranicza się do akceptacji uczestnictwa w procesie faktoringu.

 

Definicja faktoringu może wydaje się skomplikowana, ale zasady działania i mechanizm faktoringu w rzeczywistości jest dość prosty. Firma, która dokonuje sprzedaży (towaru lub usługi) dzięki zastosowaniu faktoringu nie czeka na zapłatę do dnia płatności przewidzianego na fakturze, ponieważ dostaje swoje pieniądze od faktora, zaraz po udokumentowaniu faktu sprzedaży. Odbiorca płaci fakturę w wyznaczonym terminie z tą drobną różnicą, że tym razem na konto faktora, co kończy całą operację.

 

Przebieg procesu obrazuje schemat:

 

Faktoring krok po kroku:

  1. Sprzedaż towaru lub usługi z odroczonym terminem płatności (faktura),
  2. Firma przekazuje kopię faktury do faktora,
  3. Faktor wypłaca zaliczkę firmie (np. 80% wartości faktury brutto),
  4. Odbiorca płaci za fakturę zgodnie z terminem płatności faktury,
  5. Faktor wypłaca pozostałą część wartości faktury (czyli 20% pomniejszone o prowizje i odsetki).

 

Bywa, że odbiorca nie reguluje należności w terminie. Wówczas faktor stosuje miękką windykację w postaci monitów i przypomnień telefonicznych (wyjaśnia przyczyny braku zapłaty oraz ustala datę spodziewanej płatności) - to działania wpisane w usługę faktoringu. Jeżeli kontrahent uporczywie odmawia płatności, istnieje możliwość – na wniosek faktoranta – wszczęcia windykacji sądowej.

 

Faktoring jest rozwiązaniem kompleksowym. Poza swoją funkcją finansową wiąże się również z pakietem dodatkowych usług, takich jak zarządzanie wierzytelnościami, monitorowanie i egzekwowanie płatności oraz przejęcie ryzyka niewypłacalności odbiorcy (w faktoringu pełnym).

 

Faktoring pełny i niepełny

Przedsiębiorca w zależności od potrzeb może skorzystać z pełnego lub niepełnego zakres usługi. Jeżeli firma korzysta z faktoringu niepełnego (z regresem), to nadal ponosi ryzyko niewypłacalności odbiorcy. Dlatego jeśli płatność nie następuje, może zaistnieć obowiązek zwrotu (regresu) faktorowi zaliczki wypłaconej za taką wierzytelność. Regres nie następuje zwykle zaraz po zapadnięciu terminu płatności faktury. Faktorantowi i jego kontrahentom przysługuje dodatkowy okres tolerowanego opóźnienia (zwany okresem regresu), kiedy faktor stara się wyegzekwować od kontrahenta zaległą płatność.

 

Jeżeli firma (faktorant) wybierze faktoring pełny (bez regresu) - wówczas taka transakcja jest ubezpieczona. Ryzyko wypłacalności odbiorcy przejmuje ubezpieczyciel bądź faktor co zabezpiecza firmę przed utratą należnych środków. Więcej o różnicach między tymi dwoma podstawowymi rodzajami faktoringu, oraz kiedy i który wariant wybrać, aby wybór był optymalny dla firmy w artykule: Faktoring pełny czy niepełny?

W praktyce gospodarczej występują również inne rodzaje faktoringu. Więcej na ten temat w przeglądzie produktów faktoringowych.

 

Wady i zalety faktoringu

Faktoring w porównaniu z kredytem zwykle będzie droższy. Przyjęcie kosztu jako jedynego kryterium wypacza jednak ocenę usługi faktoringu, która dostarcza znacznie więcej wartości niż samo finansowanie. Rzetelne porównanie kredytu obrotowego i faktoringu wykazuje rzeczywistą wartość oraz potencjał obu form finansowania. Pewną wadą, komplikacją jest występowanie w transakcji nie dwóch, a trzech podmiotów, które muszą się wzajemnie zaakceptować. W praktyce oznacza to konieczność powiadomienia partnerów handlowych o objęciu transakcji faktoringiem.

 

Kto może skorzystać z faktoringu? Ograniczeniem jest wykluczenie finansowania sprzedaży detalicznej i gotówkowej. Do tej wady wynikającej z samej istoty usługi należy niestety dodać różne dodatkowe wymagania instytucji finansowych stawiane przedsiębiorcom. Wymagania są jednak mniej restrykcyjne niż przy kredycie bankowym.

 

W ten sposób od wady przechodzimy płynie do pierwszej zalety, którą jest łatwy i stabilny dostęp do kapitału obrotowego. Korzystanie z faktoringu nie jest uzależnione od zdolności kredytowej przedsiębiorstwa, nie wymaga również dodatkowych zabezpieczeń rzeczowych. To elastyczne i stabilne źródło finansowania umożliwiające prowadzenie działalność na konkurencyjnym rynku, pozwala wydłużyć klientom terminy płatności i uzyskać przewagę nad konkurencją. To tylko wstęp do korzyści, jakie zyskuje biznes oparty o faktoring. Zobacz, jakie jeszcze firma może czerpać korzyści z faktoringu.

 

Ramy prawne

Na gruncie polskiego prawa nie ma odrębnych przepisów regulujących umowę faktoringu, dlatego jest tzw. umową nienazwaną zawieraną na podstawie zasady swobody umów (art. 353 Kodeksu cywilnego). Umowa faktoringu opiera się przede wszystkim na instytucji cesji wierzytelności, którą wyrażają zapisy Kodeksu cywilnego m.in. art. 509 o swobodzie przeniesienia wierzytelności. Ramy prawne dla faktoringu w ujęciu międzynarodowym tworzy Konwencja UNIDROIT (tzw. konwencja ottawska) z dnia 28.05.1988 roku.

 

Korzyści z faktoringu

Firma korzystająca z faktoringu otrzymuje w pakiecie wsparcie w wielu ważnych aspektach swojego funkcjonowania. Dlatego faktoring potrafi zmienić słabości firmy w przewagę rynkową.

Podstawową korzyścią wynikającą ze stosowania faktoringu jest szybkie i elastyczne finansowanie dopasowane do poziomu obrotów. Dzięki uwolnieniu środków zamrożonych w fakturach, firma może lepiej zarządzać swoimi finansami, regulować swoje zobowiązania i planować wydatki. Faktoring pozwala obracać swoimi środkami z zyskiem – nawet kilka razy – zanim nadejdzie termin, w którym wpłynęłyby bez zastosowania faktoringu.

 

Wsparcie sprzedaży

Faktoring umożliwia zwiększenie obrotów przedsiębiorstwa, bez angażowania własnych dodatkowych środków finansowych. Zastosowanie faktoringu powoduje wpływ gotówki zaraz po dokonaniu sprzedaży. Pozwala to na wykreowanie nowej sprzedaży bez okresu oczekiwania na zapłatę przez kontrahenta od kilkunastu a czasami nawet kilkuset dni, w zależności od długości udzielanego kredytu kupieckiego oraz ewentualnych opóźnień w płatnościach. W ten sposób dzięki środkom finansowym uwolnionym przy użyciu faktoringu przedsiębiorca może wygenerować następną sprzedaż i wystawić kolejną fakturę, którą również może zamienić na gotówkę, powtarzając cały cykl. Pozwala to na efektywne wykorzystanie potencjału przedsiębiorstwa, zwiększenie sprzedaży, a w konsekwencji zysku.

 

Wzmocnienie konkurencyjności

Przedsiębiorca dzięki zastosowaniu faktoringu może udzielać odbiorcom dłuższych terminów płatności. Taka elastyczność w kontaktach handlowych wzmacnia konkurencyjność firmy i ułatwia pozyskiwanie klientów. Firma, która może dłużej poczekać na płatność - daje swojemu odbiorcy większy komfort działania – utrwalając tym samym relacje z kontrahentami oraz buduje swój pozytywny wizerunek. Dzięki faktoringowi przedsiębiorstwo może kredytować swoich odbiorców bez obawy o utratę własnej płynności finansowej.

 

Jednocześnie przedsiębiorstwo, uzyskując gotówkę – może wcześniej regulować swoje zobowiązania - stając się bardzo pożądanym klientem, który może negocjować wyższe rabaty u dostawców, a tym samym uzyskiwać wyższe marże.

 

Bezpieczeństwo transakcji

Faktoring to cały wachlarz narzędzi wzmacniających bezpieczeństwo transakcji. Faktor dzięki bieżącej kontroli należności, dbaniu o terminowość zapłaty i monitowaniu opóźniających się płatników oraz raportowaniu o wszelkich nieprawidłowościach w regulowaniu zobowiązań przez odbiorców - bardzo skutecznie ogranicza ryzyko transakcji. Również, jeżeli doszło do transakcji, po której nie nastąpiła zapłata - faktor potrafi szybko egzekwować należność, co często decyduje o skuteczności. Ponadto faktor może pomóc w ocenie wiarygodności i wypłacalności nowych odbiorców jeszcze przed rozpoczęciem współpracy, co chroni przedsiębiorstwo przed nierzetelnymi kontrahentami. Dodatkowo firma korzystająca z faktoringu pełnego (bez regresu) objęta jest ubezpieczeniem, które niweluje ryzyko związane z niewypłacalnością odbiorców.

 

Efekt kosztowy

W faktoringu nie ma ryzyka nadmiernego finansowania i związanych z tym zbędnych kosztów - ponieważ faktoring dopasowuje się do aktualnego poziomu sprzedaży firmy. Opłaty za usługę faktoringu powiązane są bezpośrednio z wielkością rzeczywistej sprzedaży, w okresach słabszej koniunktury koszty w sposób elastyczny dostosowują się do generowanych obrotów.

 

Dostępność

Jedną z przewag faktoringu nad kredytem jest jego dostępność dla firm, również małych i średnich. Ta forma finansowania nie wymaga posiadania zdolności kredytowej ani przedstawiania zabezpieczeń rzeczowych. Podstawowym zabezpieczeniem w faktoringu są faktury (wierzytelności) oraz weksel.

 

Poprawa wskaźników i struktury bilansu

Korzystając z faktoringu, firma nie zwiększa swojego zadłużenia i nie obniża swojej zdolności kredytowej - co ma miejsce przy kredycie obrotowym. Konstrukcja faktoringu pełnego, pozwala na wyksięgowanie należności z bilansu. Firma tym sposobem osiąga natychmiastowy pozytywny efekt w strukturze bilansu, poprawiając wskaźniki finansowe.

 

Zamiana należności na gotówkę poprawia wskaźniki i zwiększa wiarygodność firmy w ocenie banków i inwestorów. Z kolei zmiana kredytu obrotowego na faktoring powoduje odzyskanie zdolność kredytowej, którą można wykorzystać na finansowanie inwestycji.

 

Samo-spłacalność

Nie ma miesięcznych rat. Finansowanie uzyskane przez przedsiębiorstwo przy zastosowanie faktoringu, spłacane jest przez kontrahentów. Co więcej - to faktor pilnuje spłaty.

 

Faktoring jest sposobem na finansowanie kredytu kupieckiego. Uwolnione w procesie faktoringu środki finansowe umożliwiają finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstwa bez konieczności zaciągania kredytów.

 

Dyscyplinowanie odbiorców

Pośrednictwo faktora pomiędzy dostawcą a odbiorcą powoduje poprawę dyscypliny płatniczej kontrahentów. W przypadku kłopotliwych spraw związanych ze ściąganiem należności, takie pośrednictwo pozwala dostawcy utrzymać pozytywne relacje handlowe z odbiorcą i odciąża z przykrego obowiązku upominania się o swoje pieniądze. Faktoring likwiduje zatory płatnicze i tym samym ogranicza znacząco ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej.

 

Wsparcie administracyjne

Faktoring to także wsparcie administracyjne, połączone z profesjonalnym raportowaniem. Faktor monitoruje terminowość spłat, przejmuje rozliczanie i ściąganie należności. Przy dużej liczbie faktur jest to wyraźne odciążenie przedsiębiorstwa, które dzięki temu może skoncentrować swoją uwagę na podstawowej działalności. Przy dużej skali czynności administracyjnych outsourcing  przynosi firmie wymierne oszczędności. Wiążę się również z wyższą skutecznością przy ściąganie należności.

 

Dla kogo faktoring?

Faktoring to usługa dla firm. Niezbędnym warunkiem skorzystania z faktoringu jest prowadzenie przez firmę sprzedaży (towarów lub usług) z odroczonymi terminami płatności. Z faktoringu wykluczona jest sprzedaż dla klientów detalicznych, kontrahentem (płatnikiem) musi być więc inna firma lub instytucja. 


Poza tym podstawowym wymogiem - wynikający z definicji faktoringu - w praktyce banki i instytucje finansowe stosują dodatkowe ograniczenia. W zależności od przyjętej wewnętrznej polityki - określają grupy docelowe przedsiębiorstw, do których kierują swoją ofertę.

 

U każdego faktora te ograniczenia kształtują się inaczej i mogą dotyczyć:

  • minimalnej wielkość obrotu,
  • minimalnej liczba odbiorców przekazanych do faktoringu,
  • maksymalnej liczba odbiorców przekazanych do faktoringu,
  • maksymalnej koncentracji obrotów na jednym kontrahencie,
  • rodzaju prowadzonej księgowości,
  • zaległości względem skarbu państwa,
  • branży – wykluczanie niektórych branż,
  • formy prawnej prowadzonej działalności,
  • poziomu kompensat wzajemnych należności,
  • kierunków eksportu,
  • minimalnego okresu działalności,
  • akceptowalności straty bilansowej,
  • historii współpracy z odbiorcami.

 

Różnice w wymaganiach stawianych przedsiębiorstwom przez firmy faktoringowe bywają znaczące. Dlatego gdy jedna instytucja finansowa odmówi firmie faktoringu – nie musi oznaczać to, że faktoring będzie nieosiągalny również u innego faktora. Jeżeli chcesz uniknąć błądzenia po instytucjach finansowych - skorzystaj z filtrów wyszukiwania serwisu FAKTORINGogerty.pl.

 

_________________________________________________


Chcesz korzystać z faktoringu?

▶ Porównaj oferty i wybierz najlepszy